Parkinson là một loại bệnh mãn tính đang phát triển nhanh nhất thế giới, có liên quan đến hiện tượng thoái hóa thần kinh ở người cao tuổi. Cho đến nay, các nhà khoa học vẫn chưa tìm ra được chính xác nguyên nhân và những yếu tố nguy cơ của bệnh. Bởi thế, việc điều trị cho bệnh nhân Parkinson chủ yếu là điều trị các triệu chứng, các hệ quả mà chưa có biện pháp phòng chống từ “ngọn”.

Tin vui cho những người bệnh Parkinson đến từ việc một nhóm tác giả đến từ Canada, do tiến sỹ Morgan Stykel đứng đầu, đã tìm ra cơ chế lây lan của căn bệnh hại người thầm lặng này. Từ đó, họ hi vọng sẽ tìm ra một loại thuốc nào đó ngăn chặn sự tiến triển của bệnh.

Bệnh Parkinson được kích hoạt bởi sự phân bố sai của một protein gọi là alpha-synuclein tích tụ trong một tổ chức của não bộ, được gọi là substantia nigra. Căn bệnh này làm mất các tế bào thần kinh trong não sản xuất dopamine, một chất truyền tin hóa học giúp kiểm soát chức năng vận động.

Alpha-synuclein bị gấp khúc sẽ tập hợp lại và lan tỏa đến các tổ chức khác trong não bộ, làm suy giảm khả năng chỉ huy, điều khiển của các tổ chức não này về tâm trạng và nhận thức.

Nhóm nghiên cứu U of G đã sử dụng tế bào gốc để tạo mô hình tế bào thần kinh có và không mắc bệnh Parkinson và xem xét tác động của đột biến synuclein. Và họ phát hiện ra rằng trong tế bào thần kinh của người Parkinson, synuclein bị gấp khúc sẽ liên kết với một protein khác gọi là LC3B.

Thông thường, LC3B nhắm mục tiêu vào các protein bị gấp khúc và phân hủy nó. Tuy nhiên, trong bệnh Parkinson, nghiên cứu cho thấy, LC3 bị mắc kẹt trong các tập hợp protein và không thể thực hiện chức năng phân hủy tế bào của nó. Dần dần, các tế bào không bị phân hủy kia sẽ tập hợp lại, rồi lây lan sang các tế bào thần kinh lân cận rồi truyền bệnh đi khắp não bộ.

Tiến sĩ Scott Ryan, Giáo sư, Khoa Sinh học Phân tử và Tế bào, Đại học Guelph cho biết:

"Các protein thông thường bị gấp lại sẽ bị phân hủy. Nhưng ở đây, chúng tôi đã tìm ra một con đường mà synuclein được tiết ra và giải phóng từ các tế bào thần kinh. Chúng tôi hy vọng sẽ kích hoạt lại khả năng phân hủy tế bào và ngăn chặn sự lây lan của bệnh."

Từ kết quả này, giáo sư Ryan và cộng sự cho rằng, phát hiện của họ có thể giúp ích trong việc đưa ra các liệu pháp điều trị bệnh trong tương lai.

"Chúng tôi có thể không làm được gì với những vùng não đã bị bệnh, nhưng có thể ngăn nó tiến triển”.

Ông cũng cảnh báo rằng có nhiều con đường sinh hóa khác cũng có khả năng liên quan đến sự lây lan của bệnh. Tuy nhiên, phát hiện này mang đến khả năng phát triển một loại thuốc tiềm năng.

Ông Ryan cho biết: Hầu hết các liệu pháp hiện nay đều xoay quanh việc tăng giải phóng dopamine, nhưng điều đó chỉ có tác dụng trong một thời gian ngắn và có rất nhiều tác dụng phụ.

Nghiên cứu này có thể giúp việc điều trị bớt khó khăn do chạy theo điều trị triệu chứng bệnh và quá trình điều trị có thể thu ngắn lại, giúp cải thiện chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân Parkinson.

Tuy Parkinson là bệnh của tuổi già, thường gặp ở những người trên 65 tuổi nhưng thực tế hiện nay, nhiều bệnh nhân được chẩn đoán bệnh ở độ tuổi 40 hoặc 50, nghĩa là họ sống chung với căn bệnh đang tiến triển hàng chục năm. Đây là gánh nặng không chỉ của bệnh nhân, gia đình họ mà cả hệ thống y tế. Chỉ khi nào bệnh được điều trị từ ngọn thì mới giải quyết được các vấn nạn này.