Xét nghiệm máu là một trong những chỉ định phổ biến nhất trong y khoa nhằm giúp bác sĩ tìm ra các nguyên nhân gây bệnh, nắm bắt được tình trạng sức khoẻ thông qua các thông số máu…, để từ đó đánh giá, chẩn đoán bệnh, theo dõi tình trạng bệnh lý cũng như theo dõi quá trình điều trị, hồi phục bệnh. Thông thường, xét nghiệm máu bao gồm: xét nghiệm đường máu, xét nghiệm công thức máu, xét nghiệm chức năng gan, chức năng thận, xét nghiệm mỡ máu…

Thứ tự lấy máu xét nghiệm huyết học

Bệnh nhân nên lấy máu lúc đói, càng xa bữa ăn càng tốt, ưu tiên lấy vào sáng sớm khi chưa ăn gì. Trong trường hợp cấp cứu thì có thể lấy bất kỳ lúc nào. Dưới đây là quy trình lấy máu xét nghiệm đạt chuẩn:

- Bước 1: Kỹ thuật viên tiếp xúc, hỏi thăm bệnh nhân và giới thiệu tên, chức danh của mình.

- Bước 2: Kiểm tra đối chiếu với y lệnh xem chính xác chưa.

- Bước 3: Để người bệnh ở tư thế thích hợp & thoải mái.

- Bước 4: Ghi thông tin tên, tuổi, số giường, phòng của người bệnh vào ống nghiệm.

- Bước 5: Rửa tay sát trùng, sau đó mang găng.

- Bước 6: Chọn vị trí lấy máu thích hợp, sau đó buộc dây garo cách chỗ lấy máu khoảng 3-5 cm.

- Bước 7: Sát khuẩn vị trí lấy máu bằng cồn 70° rồi đợi khô.

- Bước 8: Tiến hành lấy máu: chọc kim qua da vào tĩnh mạch, kéo nhẹ pít tông cho máu chảy vào xilanh đến khi đủ số lượng máu cần làm xét nghiệm.

- Bước 9: Tháo dây garo, đặt bông vô khuẩn lên trên vị trí đã lấy máu rồi rút kim nhanh.

- Bước 10: Bơm máu từ xi lanh từ từ vào thành ống nghiệm để tránh vỡ hồng cầu.

- Bước 11: Băng vị trí lấy máu bằng băng cá nhân, hẹn thời gian trả kết quả.

- Bước 12: Thu dọn dụng cụ lấy máu, tháo găng, rửa tay.

Lưu ý quan trọng khi lấy máu xét nghiệm huyết học

Trong các xét nghiệm y học, xét nghiệm máu toàn bộ là một xét nghiệm cơ bản nhưng vô cùng quan trọng trong định hướng và điều trị bệnh lý. Để xét nghiệm đạt chất lượng tối đa, kỹ thuật viên lấy máu ngoài việc tuân thủ đúng đủ quy trình còn phải lưu ý một vài thông tin giai đoạn trước trong và sau khi xét nghiệm.

1. Kỹ thuật garo

Việc sử dụng garo là vô cùng quan trọng và cần thiết khi lấy máu xét nghiệm. Tuy nhiên, ngay sau khi máu chảy vào đốc kim, bạn cần tháo garo ngay bởi nếu để quá lâu sẽ dẫn đến sai số do bị tụ máu, làm tăng nồng độ Hemoglobin, từ đó dẫn đến nhầm lẫn trong việc chẩn đoán thiếu máu.

2. Trộn mẫu ngay sau khi lấy

Mẫu máu sau khi lấy cần được trộn đều với EDTA để tránh đông máu. Kỹ thuật viên cần làm theo hướng dẫn của nhà sản xuất, thông thường sẽ yêu cầu trộn đều ống 9-10 lần bằng cách trộn ngược hoàn toàn. Các mẫu máu bị đông sẽ không thể cho kết quả xét nghiệm chính xác mà cần phải loại bỏ mẫu. Việc trộn mẫu sau đó cũng không thể làm thay đổi hoàn toàn tình trạng đông ban đầu.

3. Đường truyền tĩnh mạch

Khi lấy máu tĩnh mạch hoặc các khóa Heparin thì điều quan trọng là toàn bộ các chất lỏng trong đường dây hoặc khóa phải được loại bỏ 100% trước khi lấy máu vào ống EDTA. Nếu không đúng sẽ gây nên hiện tượng nồng độ Hb thấp giả do bị pha loãng bởi chất lỏng trong đường ống hoặc trong khóa.

4. Lấy mẫu thiếu

Khi bạn không lấy đủ lượng vào ống chân không sẽ dẫn đến tình trạng nồng độ của hồng cầu, bạch cầu, huyết sắc tố,... bị thấp khi EDTA ở dạng lỏng. Nguyên nhân là do sự pha loãng mẫu máu.

5. Sự khác biệt thời gian lấy mẫu trong ngày

Bệnh nhân có thể có nồng độ Hb thay đổi khác nhau ở các thời điểm trong ngày, mức chênh lệch lên tới 8% (khoảng 11g/L); nồng độ thấp nhất vào buổi tối và cao nhất vào buổi sáng - thời điểm được khuyên lấy máu. Ngoài ra, tư thế lấy máu đứng và nằm cũng ảnh hưởng đến kết quả.

6. Nguồn vị trí lấy mẫu

Máu chích các vị trí khác nhau: mao mạch (đầu ngón tay/ gót chân), máu tĩnh mạch, máu động mạch sẽ có nồng độ hemoglobin khác nhau.

7. Bệnh nhân nhịn ăn.

Mẫu ở bệnh nhân nhịn ăn sẽ có giá trị Hb thấp hơn so với bệnh nhân khi vừa ăn no do sự gây nhiễu của Lipid. Hơn nữa, các chylomicron có thể mô phỏng Bạch cầu và các phép đo trong CBC khác có thể thay đổi, do vậy, bác sĩ thường khuyên nên lấy mẫu máu từ bệnh nhân nhịn ăn hơn.

8. Thông tin về mẫu

Các ống đựng mẫu bệnh nhân cần phải ghi đầy đủ thông tin tại thời điểm lấy mẫu để tránh các trường hợp nhầm lẫn, dẫn đến báo cáo sai kết quả cho bệnh nhân.

Trên đây là thứ tự lấy máu xét nghiệm huyết học và các lưu ý quan trọng khi lấy máu ai cũng cần biết. Liên hệ để sử dụng dịch vụ lấy máu tại bệnh viện hoặc tại nhà của Bệnh viện Đa khoa Medlatec - đối tác chiến lược của MedOn qua hotline 1900 56 56 56 và ứng dụng MedOn bạn nhé.