Định nghĩa bệnh viêm xoang mũi

Viêm xoang là tình trạng viêm của lớp niêm mạc lót trong xoang và yếu tổ khởi phát thường gặp nhất là bệnh viêm mũi họng cấp cảm.

Khi bị viêm xoang, lớp niêm mạc sẽ trở nên phù nề gây tăng tiết dịch nhầy. Khi bị phù nề thu hẹp đường kính các lỗ xoang sẽ khiến cho dịch không thoát ra ngoài được dẫn đến tắc nghẽn xoang mũi. Tác nhân gây nên tình trạng này chính là vi trùng, siêu vi trùng hoặc do dị ứng tạo ra.

Viêm xoang cấp tính là hiện tượng viêm xoang chỉ diễn ra trong thời gian ngắn và khỏi trước 4 tuần. Viêm xoang kéo dài trên 3 tháng và tái đi tái lại nhiều lần thì gọi là viêm xoang mạn tính.

Viêm xoang cấp tính hiếm khi chỉ giới hạn ở một xoang bởi vì bệnh tích ban đầu ảnh hưởng tới phức hợp lỗ thông mũi xoang. Bác sĩ cần ghi nhận được các yếu tố thuận lợi ảnh hưởng lên sự phát sinh và phát triển của bệnh viêm xoang.

Để chẩn đoán viêm xoang cấp thường không khó nhưng chẩn đoán viêm xoang mạn thường phức tạp hơn vì có thể bị che lấp bởi các yếu tố khác. Với sự phát triển và tiên tiến của chụp mật độ cắt lớp và sự phát triển của kỹ thuật nội soi mũi, sự hiểu biết và chẩn đoán viêm xoang đã cải thiện đáng kể.

Phân loại bệnh viêm xoang mũi

Hiện nay, việc phân loại bệnh xoang mũi dựa trên bệnh học có lợi trong xử trí bệnh nhân, có lợi khi xác định một xoang hay nhiều xoang bị ảnh hưởng và thời gian bệnh.

Viêm xoang mưng mủ cấp: là quá trình bị nhiễm trùng ở xoang kéo dài từ 1 ngày đến 4 tuần.

  • Các triệu chứng khởi phát đột ngột;
  • Thời gian nhiễm trùng bệnh có giới hạn;
  • Bệnh có thể tự khỏi hoặc khỏi do điều trị;
  • Các giai đoạn bệnh có thể tái phát nhưng giữa các giai đoạn niêm mạc lại bình thường;
  • <4 lần mỗi năm.

Xử trí viêm xoang cấp chủ yếu được thực hiện điều trị nội khoa, điều trị ngoại khoa hiếm khi cần đến.

Viêm xoang mưng mủ bán cấp: là hiện tượng nhiễm trùng xoang kéo dài từ 4 tuần đến 3 tháng (12 tuần). Trong viêm xoang bán cấp, quá trình viêm thường còn có thể phục hồi. Xử trí viêm xoang bán cấp chỉ định điều trị nội khoa, phẫu thuật hiếm khi cần thiết.

Viêm xoang cấp tái phát: Là hiện tượng bệnh nhân có hơn 1 lần bệnh/năm với sự phục hồi hoàn toàn giữa các cơn tối đa 4 cơn/năm.

Viêm xoang mưng mủ mạn là khi hiện tượng viêm xoang kéo dài hơn 3 tháng, chủ yếu viêm xoang mạn là do viêm xoang cấp được xử trí không thích hợp hoặc điều trị không đầy đủ dẫn đến.

Điều trị ngoại khoa thường được chỉ định đối với viêm xoang mưng mủ mạn. Giải quyết thông khí và dẫn lưu xoang là cách để giải quyết các triệu chứng của viêm xoang mạn.

Đợt cấp của viêm mũi xoang mạn:

  • Đợt viêm sẽ cấp kéo dài <4 tuẩn với các triệu chứng xấu hơn và xuất hiện các triệu chứng xấu hơn và xuất hiện các triệu chứng mới.
  • Các triệu chứng cấp mất đi sẽ dẫn đến tình trạng viêm mạn làm nền.

Để phân loại và nhận dạng xoang bị ảnh hưởng, bác sĩ đầu tiên phải xác định vị trí và bên xoang bị ảnh hưởng và ghi nhận thời gian của quá trình này. Điều này rất có ích cho việc chẩn đoán và lập kế hoạch điều trị cho bệnh nhân. Chủ yếu viêm xoang mưng mủ cấp và xoang bán cấp được điều trị nội khoa. Trong khi sẽ điều trị ngoại khoa đối với viêm xoang mưng mủ mạn.

Dấu hiệu của bệnh viêm xoang mũi

Với những trường hợp bệnh nặng, bệnh nhân sẽ xuất hiện các triệu chứng điển hình sau:

  • Đau nhức

Tùy thuộc vào mức độ, vị trí xoang bị viêm mà cảm giác đau nhức gặp phải cũng sẽ khác nhau. Nếu viêm xoang hàm thì sẽ gây đau nhức vùng má, viêm xoang sàng trước thì người bệnh bị đau nhức vùng giữa 2 mắt. Trong khi đó, nếu viêm xoang trán thì gây đau nhức khu vực giữa 2 hàng lông mày, viêm xoang bướm gây đay nhức vùng gáy hoặc đau sâu trong mũi.

  • Chảy dịch

Chảy dịch nhầy trong mũi là hiện tượng mà hầu hết ai bị viêm xoang cũng gặp phải. Dịch nhầy này có thể chảy xuống họng hoặc chảy ra mũi trước. Chảy dịch mũi khiến người bệnh thường xuyên phải khụt khịt và cảm thấy khó chịu ở cổ họng, khạc nhổ liên tục. Tùy vào mức độ của bệnh, dịch mũi có thể có màu trắng đục, vàng nhạt, hay màu xanh và có mùi hôi khó chịu.

  • Nghẹt mũi

Nghẹt mũi có thể là biểu hiện thông thường ai bị viêm xoang cũng phải đối mặt. Người bệnh có thể sẽ bị nghẹt 1 hay 2 bên mũi rất khó chịu và mệt mỏi.

  • Điếc mũi

Viêm xoang nếu không được điều trị sớm thì bệnh sẽ ngày càng trở nặng, gây phù nề nhiều và bệnh nhân có thể không phân biệt được mùi do thần kinh khứu giác bị ảnh hưởng đến.

Ngoài 4 triệu chứng phổ biến nêu trên, người bị viêm xoang còn có thể thấy xuất hiện một số triệu chứng như sốt, đau xung quanh mắt, đau nhức khi hắt hơi, chán ăn, cảm thấy mệt mỏi.