Phân su là gì?

Trong khoảng 12-48 giờ sau khi sinh, nhờ bú sữa non của mẹ mà hệ tiêu hóa trẻ bắt đầu hoạt động, phân su sẽ được tống ra khỏi ruột già. Mẹ sẽ thấy bé đi ngoài ra một ít phân có màu xanh hoặc đen, không có mùi và có kết cấu dính. Đây chính là phân su, được tạo thành từ những gì bé nuốt vào khi còn ở trong bụng mẹ như nước ối, chất nhầy, lông tơ… Liên quan đến phân su có rất nhiều hội chứng bệnh xảy ra, trong đó tiêu biểu nhất là hội chứng hít nước ối phân su.

Hội chứng hít nước ối phân su nguy hiểm như thế nào?

Đây là tình trạng bé hít phải hỗn hợp phân su và nước ối có trong phổi hay đường khí quản lúc mẹ chuyển dạ. Trong hầu hết trường hợp, hội chứng hít nước ối phân su có thể dẫn đến nhiều biến chứng sức khỏe cho trẻ sơ sinh như gây viêm và nhiễm trùng nặng. Phân su cũng có thể chặn đường thở, vỡ hoặc suy phế nang, không khí từ bên trong phổi có thể tích tụ trong khoang ngực và xung quanh phổi… Nếu hội chứng này đặc biệt nghiêm trọng và trẻ không được cấp cứu kịp thời, trẻ có nguy cơ cao bị dị tật, thậm chí tử vong.

Nguyên nhân gây ra hội chứng hít nước ối phân su

Bình thường trẻ đi ngoài phân su trong bụng mẹ, nhưng không hít phải vì trẻ không cần thở mà lấy khí ôxy từ mẹ qua dây rốn. Tuy nhiên, vì một lý do nào đó như tình trạng mẹ thiếu oxy cũng dẫn đến con thiếu oxy nên kích thích thở, hay việc dây rốn bị đè hay suy bánh rau cũng có thể là nguyên nhân gây ra kích thích thở cho trẻ dẫn đến trẻ hít phải nước ối phân su.

Ngoài ra, tình trạng vượt quá ngày dự sinh (thai nhi trên 40 tuần), sinh khó, sinh lâu, nhiễm trùng và một số vấn đề liên quan sức khỏe sản phụ gặp phải trong lúc sinh như cao huyết áp hay tiêu chảy cũng có thể dẫn đến hội chứng hít nước ối phân su.

Dấu hiệu của hội chứng hít nước ối phân su

Trẻ hít phải phân su sinh ra thường có vẻ to, người phủ đầy phân su, miệng hầu như đầy nước ối phân su.

Suy hô hấp là dấu hiệu điển hình của trẻ mắc phải hội chứng này. Trẻ sơ sinh có thể bị ngạt do đường khí thở bị phân su chèn ép gây tắc nghẽn. Biểu hiện suy hô hấp: Thở nhanh, thở khó, rên rỉ, tím tái, ngưng thở... nhịp tim chậm, giảm trương lực cơ. Trẻ có thể ngạt nặng, huyết áp thấp, hôn mê.

Khi tiến hành chụp X-quang phổi thấy các hạt đậm bờ không rõ tập trung nhiều quanh rốn phổi, ứ khí ở phổi, xẹp phổi và khí thũng rải rác. Một số trường hợp có tràn khí màng phổi. Xét nghiệm thấy giảm oxy, tăng CO2 máu, toan hóa máu.

Cách phòng ngừa hội chứng hít nước ối phân su

Chẩn đoán sớm là biện pháp tốt nhất để phòng ngừa hội chứng này. Siêu âm, theo dõi thai nhi trước khi sinh có thể giúp xác định trẻ có gặp phải tình trạng căng thẳng hay vấn đề gì không. Từ đó, bác sĩ có thể tiến hành các bước để loại bỏ yếu tố nguy cơ như thiếu oxy cho thai nhi trong quá trình chuyển dạ hoặc chuẩn bị sẵn sàng để cấp cứu khi trẻ chào đời có các dấu hiệu của hội chứng hít nước ối phân su.